Canun en Fatnun leren om vrouwen in eigen cultuur te informeren over borstkanker: ‘Gaat niet zomaar weg’.

03-04-2025 12:57

 

 

Auteur: Christy Honders - ad.nl/den-haag

 

 

 

Angst om aangeraakt te worden, niet weten wat kanker precies met je doet, of bang om ziek te zijn. Niet elke vrouw durft naar de dokter als ze denkt dat ze borstkanker heeft of weet überhaupt wat deze ziekte inhoudt. Om hen te waarschuwen leidt stichting Mammarosa sinds kort vrouwen op om voorlichting te geven over de ziekte te geven en het belang van vroegtijdige opsporing. ,,Het gaat niet zomaar weg.’’

 

Ze heeft zelf meegemaakt hoe spannend het kan zijn om knobbeltjes in je borst te voelen. Bij de Haagse Canun werd gelukkig geen kanker gevonden, maar ze weet nog goed hoe opgelucht ze was toen ze hoorde dat het niet de gevreesde ziekte was. En nu heeft ze de kans om vrouwen uit haar eigen Turkse gemeenschap te helpen. Te waarschuwen voor wat kanker met je kan doen.

 

Want niet elke vrouw in Nederland gaat of durft zomaar naar de dokter. Omdat ze bang zijn voor wat ze gaan horen, de taal niet of niet goed spreken of niet willen dat hun lichaam wordt aangeraakt. ,,Niet er bij nadenkend dat het dan alleen maar erger kan worden. Het gaat niet zomaar weg’’, zegt Canun.

 

Dat bevestigt Samia Kasmi van de stichting Mammarosa. ,,Ze hebben veel aan hun hoofd”, vertelt ze. ,,Dat is eigenlijk de primaire reden. Ze zijn bezig met overleven, zetten zichzelf niet op de eerste, maar derde of vierde plek. Dat kan komen door armoede, stress, opvoeding.”

 

 

Gezondheid niet op de eerste plaats:

In sommige achterstandswijken in Den Haag doet slechts 1 op de 5 van de opgeroepen vrouwen mee aan het bevolkingsonderzoek naar bijvoorbeeld borst - en baarmoederhalskanker. In deze wijken leven mensen gemiddeld acht jaar korter, bleek uit eerder onderzoek van Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). ,,Zij gaan doordat zij zich wegcijferen en veel aan hun hoofd hebben, minder snel naar de dokter.”

 

En dat terwijl het juist belangrijk is om er op tijd bij te zijn. ,,Maar als jij een brief krijgt met zo’n oproep, ben je misschien bang dat het geld kost”, aldus Kasmi. ,,Of kan je de tramrit erheen niet betalen.”

 

Canun wil deze vrouwen helpen door in hun moedertaal de juiste voorlichting te geven. Onlangs volbracht ze een training van Stichting Mammarosa waarbij ze leerde over de ziekte, maar ook hoe ze informatie hierover op een goede manier over kan brengen aan mensen die wellicht daar niet zo open voor staan.

 

,,Het is belangrijk om mensen te helpen”, zegt ze. ,,Sommige vrouwen vinden het bevolkingsonderzoek niet belangrijk. Die zeggen dan ‘laat maar’, of ‘ik wil daar niet heen’. Ik wil hen er bewust van maken dat het juist heel belangrijk is om daar wel aan mee te doen. Dat ze wel mee moeten.”

 

 

Mammarosa Academy:

Stichting Mammarosa probeert al jaren vrouwen uit deze wijken te voorzien van informatie over ziektes. Door voorlichting te geven, met hen in gesprek te gaan en dit op een manier te doen die rekening houdt met hen cultuur, geloof en taal.

 

Dit jaar begon ze samen met Pink Ribbon en KWF Kankerfonds een project waarvan de zogeheten Mammarosa Academy onderdeel is. Het doel is om vrouwen in kwetsbare wijken, waar de opkomst laag is, te bereiken en hen te informeren over het belang van vroegtijdige opsporing. Door vrouwen op te leiden tot voorlichters. Canun en Fartun zijn de eersten die hun certificaat hebben behaald. De pilot loopt in Den Haag en wordt op een later moment mogelijk uitgerold naar andere steden.

 

,,De bedoeling is dat deze opgeleide vrouwen zelf voorlichting kunnen geven in wijkcentra en buurthuizen waar zij al bekend zijn”, vertelt Samia Kasmi van de stichting. ,,Zij hebben meer nodig dan alleen informatie. Veelal ook ondersteuning om de informatie om te zetten tot actie. Je hebt dan iemand nodig als Canun die al actief is in haar wijkcentrum, daar een vertrouwd persoon is. Zij is al een bekend gezicht bij de gebedshuizen, scholen in haar buurt en actief in de Turkse community en bereikt daardoor misschien vrouwen die wij nooit hadden bereikt.”

 

 

Sommige vrouwen vinden het spannend om de dokter te bellen of daar alleen heen te moeten gaan.

Samia Kasmi.

 

 

 

De bedoeling is dat de opgeleide voorlichters meer doen dan informatie geven. ,,Sommige vrouwen vinden het spannend om de dokter te bellen of daar alleen heen te moeten gaan, omdat ze bijvoorbeeld de Nederlandse taal niet spreken. Vrouwen als Canun en Fartun kunnen dan met hen mee.”

 

De Somalische Fartun haalde tegelijkertijd met Canun haar certificaat. Zij besloot mee te doen omdat ze bij zichzelf merkte niet genoeg op de hoogte te zijn van wat borstkanker met een vrouw kan doen. ,,Ik wist bijvoorbeeld niet dat als het eerder wordt ontdekt, je kan voorkomen dat je overlijdt”, vertelt ze. ,,In de Somalische gemeenschap zijn er ook niet veel mensen die deze informatie hebben. Mensen moeten dit weten, ik kan het hen nu vertellen in hun moedertaal.”

 

En dat laatste is volgens Fatun belangrijk. ,,Somalische gemeenschappen in Den Haag spreken de Nederlandse taal niet voldoende. In je eigen taal is het toch makkelijker om erover te leren en bewustzijn te delen over de ziekte.”

 

 

Eigen lichaamsonderzoek:

Daarnaast leerden de vrouwen hoe ze zelf de ziekte kunnen ontdekken door eigen lichaamsonderzoek te doen. ,,Ik denk dat dat het belangrijkste is wat ik heb geleerd”, vertelt Fatun. ,,Hoe eerder je het ontdekt, hoe groter de kans dat je geneest. Als je elke drie maanden zelf onderzoek doet, en je ontdekt iets, heb je dus meer kans om te genezen en erger te voorkomen.”

 

Ook Canun hoopt vrouwen bewust te maken van hun lichaam. ,,Het allerbelangrijkste is dat je je eigen lichaam kent. Dat als er iets verandert, je weet dat je naar de huisarts moet.” Niet altijd gemakkelijk in de Turkse gemeenschap. ,,Vroeger lag er een beetje een taboe op. Vrouwen schaamden zich als ze iets hadden.”

 

Ze noemt als voorbeeld een oude collega van haar. ,,Zij kreeg een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek voor baarmoederhalskanker. Ze had klachten, maar ging daar niet heen, ondanks dat ik haar aanraadde dat wel te doen. ” Twee weken later kreeg de vrouw bloedingen en werd ze in het ziekenhuis geopereerd. Haar baarmoeder moest weggehaald worden. ,,Daarom wil ik niet dat mensen te laat naar de dokter gaan. Hoe meer zij horen, hoe bewuster ze worden.”

 

 

 

Bron: www.ad.nl